Giriş: Psikanalitik Merak ve Bir Psikoloğun Davranış Atlası İnsanın iç dünyasını çözümlemek için eğilen bir psikolog, her davranışın altında bir “unutulmuş imge”, bir “yeniden oynanmayı bekleyen sahne” görür. Bir inşa edilen yapı düşündüğümüzde —örneğin bir hastane binası— sıradan bir taş dizisi değildir; o duvarların içinde, planlarda, mimari tercihlerde insan arzuları, korkuları, sosyal ihtiyaçlar ve bilişsel tercihler yatar. “Ankara Hastanesi kim yaptı?” sorusunu sormak, yalnızca bir mimar ya da kurum değil, toplumsal bellek, güç ilişkileri ve bireysel psikanaliz açısından da bakmak demektir. — Ankara Hastanesi: Mimarın Kimliği ve İnşanın Psikolojisi Resmî tarihçelere göre, Ankara Hastanesi (Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi –…
Yorum BırakGünlük Tarz Yazılar
Kan Nakli Dinen Caiz mi? İnancın Merhametle Buluştuğu Eşik Şunu peşin söyleyeyim: İnsan hayatı söz konusu olduğunda dinlerin kalbi merhametle atar. “Kan nakli dinen caiz mi?” sorusu, yalnızca bir fıkıh maddesi değil; inanç, tıp, etik ve geleceğin biyoteknolojisi arasında kurulan geniş bir köprü. Gelin, köprüyü birlikte yürüyelim; hem kökenlere bakalım, hem bugünü konuşalım, hem de ufukta beliren yeni ihtimalleri tartışalım. Kısa yanıt: Ana akım İslam, Katoliklik ve Yahudilikte yaşamı kurtarma ilkesi güçlüdür; şartları sağlandığında kan nakline izin verilir. Yehova’nın Şahitleri ise inançları gereği tam kan ve ana bileşenlerinin transfüzyonunu reddeder ve “kan koruma” alternatiflerine yönelir. Ayrıntılar ve sınırlar önemlidir; karar…
Yorum BırakKamu Yararı Kararı Kimler Alabilir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Adalet Perspektifinden Bir Bakış Bazen bir karar sadece bir karar değildir. Kimi zaman bir şehirde yeni bir park yapılmasına, kimi zaman bir mahallenin dönüşümüne, kimi zaman da toplumun tamamını etkileyen büyük bir politikanın uygulanmasına yön verir. “Kamu yararı” adına alınan bu kararlar, hayatlarımızın görünmeyen mimarları gibidir. Peki bu kadar kritik bir konuda söz sahibi kim olmalı? Kimlerin sesi duyulmalı? İşte tam bu noktada toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamikleri göz ardı etmeden düşünmek, daha adil ve kapsayıcı bir gelecek için olmazsa olmaz hâline geliyor. Kamu Yararı Ne Demektir ve…
Yorum BırakSert Mizah: Felsefi Bir Bakış Mizah, tarihsel olarak insanın duygusal bir ifadesi, toplumsal eleştirisi ve bazen de varoluşsal bir sorgulamasıdır. Ancak, tüm mizah türleri birbiriyle aynı etkiyi yaratmaz. Sert mizah, çoğu zaman alaycı, acımasız ya da toplumun kabul görmeyen yönlerine doğrudan saldıran bir yaklaşım olarak karşımıza çıkar. Bu tür mizah, bazen sınırları zorlayan, rahatsız edici ve hatta kışkırtıcı olabilir. Peki, sert mizah nedir? Filozoflar, mizahın bu türünü nasıl anlamalıdır? Sert mizahın etik, epistemolojik ve ontolojik boyutları üzerine düşünmek, bu tür mizahın insan doğası ve toplumla ilişkisi hakkında önemli soruları gündeme getirebilir. Sert Mizah ve Etik: Mizahın Sınırları Sert mizah, doğrudan…
2 YorumKUUL Ne Anlama Gelir? Gücün, Katılımın ve Uyumun Siyaseti Bir Siyaset Bilimcinin Gözünden: Güç, Düzen ve Katılımın Anatomisi Güç ilişkileri, toplumsal düzenin en sessiz ama en etkili yapıtaşlarıdır. Bir siyaset bilimci için her kavram, iktidarın nasıl üretildiğini ve sürdürüldüğünü anlamanın bir aracıdır. Bu bağlamda KUUL kavramı, modern siyasetin yeni bir dili olarak karşımıza çıkar. Peki, KUUL ne anlama gelir? KUUL, sadece bir kelime değil; bir kültürel bilinç, katılım ve uyum modeli olarak yorumlanabilir. Kavramın özünde; “Katılım (K)”, “Uyum (U)”, “Umut (U)” ve “Liderlik (L)” gibi dört temel siyasi bileşen bulunur. Bu dört unsur, çağdaş toplumların siyasal işleyişinde hem bireysel hem…
2 YorumiPhone 13 ve 14 Aynı Kılıf Olur mu? Teknolojik Detayların Ötesinde Bir Toplumsal Mercek Bazen küçük gibi görünen bir soru, aslında çok daha büyük meselelerin kapısını aralar. “iPhone 13 ve 14 aynı kılıf olur mu?” sorusu da onlardan biri. İlk bakışta sadece teknik bir detay gibi görünse de, bu konuyu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden ele aldığımızda, çok daha derin anlamlar taşımaya başlar. Gelin, bu basit gibi görünen sorunun altındaki karmaşık dünyaya birlikte bakalım. Teknik Cevap: Hayır, Küçük Farklar Büyük Sonuçlar Doğurur Öncelikle teknik olarak başlayalım: iPhone 13 ve iPhone 14 dışarıdan birbirine çok benzese de küçük farklar…
2 YorumCamı Kapatmanın İngilizcesi Ne? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Anlamı Üzerine Samimi Bir Yolculuk Günlük hayatta en çok kullandığımız ama üzerinde pek düşünmediğimiz ifadeler vardır. “Camı kapat” bunlardan biridir. Basit, sıradan ve işlevsel… Ama hiç düşündünüz mü, bu basit cümlenin İngilizcesi olan “Close the window” ifadesi farklı toplumlarda, kültürlerde ve hatta iletişim tarzlarında nasıl farklı anlamlar taşıyor olabilir? Bu yazıda, konuyu sadece bir çeviri meselesi olarak değil, aynı zamanda kültürel kodları ve sosyal dinamikleri de kapsayacak şekilde ele alıyoruz. Çünkü bazen bir pencereyi kapatmak sadece pencereyi kapatmak değildir. — Günlük Dilden Küresel Anlama: “Close the Window”un Evrensel Kullanımı İngilizcede “Camı kapat”…
2 YorumEzber Bozan Deyim mi? İnsan Zihninin Kalıplarına Psikolojik Bir Yolculuk Zihin Kalıplarını Kırmak Üzerine: Bir Psikoloğun Merakı İnsan davranışlarını inceleyen bir psikolog için en büyüleyici olgulardan biri, insan zihninin kalıplara olan tutkusudur. Zihin, belirsizlikten hoşlanmaz; düzeni, tahmini, tekrarı sever. Bu yüzden her bireyin kendine özgü bir “ezberi” vardır: nasıl düşünür, nasıl hisseder, nasıl tepki verir… Fakat bazen bir cümle, bir fikir ya da bir deneyim, bu düzeni sarsar. İşte tam o anda ortaya çıkan şey “ezber bozan” bir etki yaratır. “Ezber bozan” deyimi, psikolojik açıdan yalnızca bir metafor değildir; aynı zamanda bilişsel, duygusal ve sosyal sistemlerimizin nasıl çalıştığına dair derin…
2 YorumHapşırma Alerji Belirtisi mi? Yoksa Vücudun “Temizlik Modu” mu? Bir odada sessizlik hâkim… Derken birden “Hapşu!” sesi yankılanır. Ardından bir çift endişeli göz: “Alerjin mi tuttu yoksa?” Tanıdık sahne, değil mi? Hele ilkbahar ya da sonbahar dönemindeysek, herkes bir anda doktor kesilir. Ama işin aslı ne: Hapşırmak gerçekten bir alerji belirtisi mi, yoksa burnun sadece temizlik molası mı veriyor? Gelin, bunu biraz eğlenerek çözümleyelim. Hapşırık: Burnun Yazılım Güncellemesi Hapşırmak, vücudun “yeniden başlat” tuşuna basması gibi bir şey. Toz, polen, parfüm ya da duman gibi istenmeyen misafirler burun boşluğuna girince, sistem hemen alarm veriyor: “Uyarı! Giriş ihlali tespit edildi!” Sonra da…
2 YorumGestalt Terapi Yaklaşımı Nedir? Gestalt terapi, bireylerin kendilerini daha iyi anlamalarını ve yaşamlarındaki duygusal zorluklarla başa çıkmalarını sağlamak amacıyla geliştirilmiş bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu yaklaşım, 1940’lı yıllarda psikologlar Fritz Perls, Laura Perls ve Paul Goodman tarafından temellendirilmiştir. Gestalt terapisi, insanların geçmişteki deneyimlerinden ziyade, şu anki düşünceleri, duyguları ve davranışlarıyla ilgilenir. Amaç, bireylerin kendilerine dair farkındalıklarını artırmak ve yaşamlarına daha bütünsel bir bakış açısı kazandırmaktır. Gestalt Terapisinin Tarihsel Arka Planı Gestalt terapi, psikoloji alanındaki çeşitli akımlardan etkilenerek şekillenmiştir. Özellikle, Freud’un psikanalitik teorilerinden ve fenomenolojik anlayışlardan ilham almış, ancak bunlardan farklı olarak bireyin burada ve şimdi yaşadığı anı ön plana çıkarmıştır. Fritz…
Yorum Bırak