Asureye Kaç Çeşit Malzeme Konulur?
Bir İzmirli olarak, hayatımda sayısız kez asure yapıldığını, yenildiğini ve tabii ki üzerine bolca laf salatası yapıldığını gördüm. Ama en sonunda bir noktaya geldim: Asureye kaç çeşit malzeme konulur sorusu, her zaman beklenmedik bir tartışmanın kapısını açar. Kimisi oraya çikolata koymak ister, kimisi nar taneleriyle süsler, kimisi de “eklenmesi gereken malzemelerin sayısını” bir mesele haline getirir. Peki ama neden bu kadar önemlidir?
Asure ve Gerçek Hayat: Arka Sokaklarda Başlayan Bir Macera
Bir sabah, evdeki annem yine mutfakta asure hazırlığına başlamış. Hani, asureyi yaparken o kadar çok malzeme koyarsın ki, sonunda bir “tatlı dağ” ortaya çıkar. “Aman ne fark eder!” dedim içimden ama bir taraftan da kafamda dönüp duruyordu: Asureye kaç çeşit malzeme konulur? Çünkü bir insan olarak her zaman çok düşünen biriyim, gerçi fazla düşünen insan da bazen kafayı yavaş yavaş sıyırır, farkındayım ama olsun, kafamda bir şeyler dönüp duruyor.
O esnada iç sesim devreye girdi:
İç Ses: “Bana bak, belki de senin cevabın çok basittir; ama bir düşün. Eğer tek bir malzeme koysan, ‘bu asure mi?’ diye sorar herkes. Şeker koysan, yeterli mi? Süt koysan, ‘tamam, ama biraz farklı bir şeyler gerek’ derler. O zaman sen de ‘Yahu asureyi sadece tarifle yapacak halim yok, bu da bir yaşam felsefesi’ diye düşünmeye başlarsın.”
Öyle de oldu zaten, sürekli evin içinde gezip bir şeyler yapmak, tatlı malzemelerle uğraşmak insanı biraz düşünceli yapabiliyor. Ama o kadar çeşit malzeme koyarsak, bu işin nereye varacağını bir düşünmek lazım. Asureye aslında kaç çeşit malzeme konması gerektiğine dair yapılan tartışmalar, İzmir gibi şehirlerde bazen ciddi meseleler hâline gelebiliyor.
Geleneksel Asureyi Yıkalım mı?
Beni tanıyanlar bilir, ne zaman tatlılarla ilgili bir konu açılsa, hemen kafamda birkaç teori döner. Aslında, Asureye kaç çeşit malzeme konulur sorusunu biraz da sosyal normlarla ilişkilendirebilirsiniz. Düşünsenize: Herkes aynı şekilde yapıyorsa, o zaman bu tatlı ne kadar özgün olabilir? Her yıl aynı malzemelerle, aynı tarifle yapılan bir asure, aslında ne kadar yeni bir şey getirebilir ki? Mesela ben her zaman daha fazla malzeme koymayı öneririm, zaten İzmirli olmanın özelliği de bu: Her şeye ekstra bir şeyler eklemek, herkese farklı bir deneyim sunmak.
Ve tabii, evin içinde yine annemle tatlı bir tartışma başlar:
Anneme: “Anne, bu yıl asureye biraz çikolata da koyalım mı? Sadece fındık falan koyuyoruz, bence biraz zenginleştirsek, tadı bir tık daha farklı olur.”
Annem: “Bana bak, eski geleneklere uyalım, tatlının özüne sadık kalalım, ne fazla ne eksik.”
Ben: “Ama bak, her şeyin bir modern hali var. İlerlemeli bir toplumda yaşıyoruz, annem! Yani, niye sade olsun ki, biraz renk katalım.”
Aslında, bu noktada annemin düşünceleri de gayet mantıklı. Eski geleneklere bağlı kalarak, bazen bir tatlının doğallığını ve kültürel değerini korumak önemlidir. Ama İzmirli kafasıyla “biraz farklılık olsun” demek, bana her zaman çok cazip gelir.
Asurede Hangi Malzemeler Vardır?
Şimdi biraz da asurede geleneksel olarak bulunan malzemelere bakalım. Hani böyle bir liste olsa, herkes ona bakarak tartışmayı bitirecek gibi ama İzmirli bir kafada, her şey biraz daha karışıktır. İşte asurede bulunan malzemeler:
1. Buğday
Asureyi asure yapan en önemli malzeme, tabii ki buğdaydır. Kimi yerlerde bunun yerine pirinç de kullanılabilir ama bu çok cesurca olur. Asureye başlamak için buğday şart.
2. Fasulye ve Nohut
Bu iki malzeme de asurenin olmazsa olmazlarındandır. Fasulye ve nohut taneleri, tatlıya hem lezzet hem de doku katıyor.
3. Ceviz, Fındık, Badem
Bunlar tabii ki üzerine serpilir. Kimi zaman “çok mu kuru oldu ya?” dediğiniz anlarda, bu kuruyemişler olmasa, o anki melankoliyi hiç atlatamazsınız.
4. Nar Taneleri
İzmir’de özellikle sonbahar aylarında, nar taneleri asureye tam anlamıyla şıklık katıyor. Hem tatlıya canlılık veriyor hem de yemeye devam ederken bir yudum neşe sağlıyor.
5. Süt ve Şeker
Evet, temel malzemelerimiz. Süt, tatlıyı daha kremamsı hale getirirken, şeker tam da o tatlılık hissiyatını verir. Ama bence biraz daha fazla şeker eklemek her zaman iyi bir seçenek. Az tatlı asure mi olurmuş?
6. Kuru Meyveler
Kuru kayısı, kuru incir ve kuru üzüm, asureye sıcaklık katar. Özellikle kurutulmuş kayısılar, asureye o egzotik tatlılıkları verir.
7. Tarçın
Son olarak, üzerine serpiştirilen tarçın, tatlının zenginliğini artırır. Çünkü her tatlı, biraz baharatla dengelenmeli. Bu da tamamıyla İzmirli felsefesi!
Tabii, bazı insanlar işin içine zencefil veya kakao da katmayı sever ama o noktada “yeter artık!” derim. Bazen bir tatlının güzelliği, sadeliğindedir.
Bu Asureyi Kimse Yalnız Yapmaz
Bir asureyi yaparken, yalnız kalmak mümkün değildir. Evde herkes bir şekilde “bir şeyler yapma” modundadır. Ben bile sonradan gelip asureyi karıştırıyorum, mutfakta gezinirken anneme sürekli “acaba şunu da mı koysak?” diyorum. Ama aslında bir yandan da şunu fark ediyorum: Asure, bizim için sadece bir tatlı değil, aynı zamanda bir sosyal etkinlik.
İç Ses: “Sana bir şey diyeyim mi? Bir grup insanın bir araya gelip tatlı hazırlamaları, çok derin bir kültürel deneyim aslında. Bir yandan seni mutlu eder, bir yandan da karakterinin ne kadar fazla şey düşündüğünü gözler önüne serer.”
Ve işte o anda asureye biraz daha malzeme koyarak, sadece tatlı değil, bir anlamda hayatı da biraz daha tatlandırıyorum.
Sonuç: Asureye Kaç Çeşit Malzeme Konulur?
Aslında, bu kadar malzeme saydık, ama hala sorunun cevabı tam olarak netleşmiş değil. Asureye kaç çeşit malzeme konulur? Sorusu, her zaman kişisel bir tercih meselesidir. Kimi kişi asureyi sade sever, kimi ise fındık-fıstık ekleyerek abartır. Benim cevabım ise şu: Asureye istediğiniz kadar malzeme koyabilirsiniz; sonuçta tatlılar, hayat gibi, bazen fazla düşünüp detaylara takılmak yerine, renkli ve bolca çeşit olmalı.